Weg- & waterwegen

Kerklaan tuinders

16e eeuw - Kerklaan (1954)

De Kerklaan bestond al onder die naam in de 16e eeuw, omdat bewoners van de verspreid liggende boerderijen en pelgrims uit het Westland via dit pad en de Kaaibrug naar de Domkerk liepen.
Ook het huidige achterlaantje en Koorlaantje waren dus onderdeel van de Kerklaan.

Aan de Kerklaan wordt in 1597 door Pieter Franszn. Overschie de Boerderij Vreeburch gebouwd.
Maar het duurt tot 1872 voordat de open gronden langs de Kerklaan beetje bij beetje worden ontwikkeld.

kadasterkaart uit 1832 met Kerklaan en paardenpad naar de Noordlierweg (klik voor een vergroting)

In 1872 wil Cornelis van Rijn, die dan woonachtig is op Boerderij Vreeburch, samen met zijn broers Gerardus en Leonardus een eigen katholiek kerkje stichten.
Zij krijgen daartoe toestemming van de bisschop van Haarlem nadat ze hebben toegezegd de bouw- en onderhoudskosten te zullen financieren.

Ze kopen vervolgens aan de noordkant van de Lee grond voor de bouw van de kerk, maar, om toegang vanuit het dorp naar de kerk mogelijk te maken, ook twee huisjes aan de Dorpsstraat.
Die breken ze af, waarna zij een nieuwe brug over de Lee laten aanleggen.
De brug wordt vernoemd naar de boerderij waar Cornelis woont: Vreeburch.

Anthonius Ammerlaan, die uit Delft komt, neemt uiteindelijk de boerderij van Cornelis van Rijn over, terwijl zijn broer Piet de Kerklaan in eigendom heeft.

Piet Ammerlaan is zuinig op zijn bezit, want hij zet de Kerklaan af met hekken, zowel aan de kant van het dorp, als bij de Kanaalweg.
Zonder zijn toestemming mag er geen gebruik van de weg worden gemaakt, wat door de bewoners van de Noordlierweg en de Kanaalweg niet altijd in dank wordt afgenomen.

In 1917 overlijdt Piet Ammerlaan.
Het gedeelte van de Kerklaan vanaf de de Kanaalweg tot en met de brug blijft in eigendom van de familie Ammerlaan, maar het gedeelte van de Kerklaan tussen de brug en de Dorpstraat wordt in 1919 gekocht door Willem van der Mark, die in 1910 een woning heeft laten bouwen op de hoek van de Dorpstraat en de Kerklaan.

Om uit de kosten te komen heft hij tol over de toegang tot de Kerklaan. De bewoners van het achterland en bezoekers van de Katholieke kerk zijn ervan vrijgesteld.
De overige passanten zijn echter vaak sneller dan de kleinkinderen van Willem, die geacht worden het geld te innen, zodat het vrij snel een zachte dood sterft.

Joor Ammerlaan verhuurt vanaf 1946 diverse aan de Kerklaan gelegen percelen grond aan jonge startende tuinders van buiten De Lier, onder voorwaarde dat zij katholiek zijn.
Later worden deze tuinders in staat gesteld eigenaar te worden van hun bedrijf.

Zo stimuleerden zij niet alleen de cultivering van het gebied, maar ook de groei van de katholieke gemeenschap.

In december 1949 besluit de gemeenteraad, zij het met nog al wat bedenkingen, de Kerklaan van Ammerlaan en Van der Mark over te nemen.
Er is vooral weerstand tegen de financiële afspraken die met Ammerlaan zijn gemaakt, maar uiteindelijk laat de Raad het algemeen belang van een vrij toegankelijke Kerklaan zwaarder wegen.

Daarvóór is In 1929 langs de Kerklaan, op weilanden gelegen naast de rooms-katholieke kerk, de eerste woonwijk gebouwd met 36 woningen aan de Van Rijnstraat, Molenstraat, en Tuinstraat.
Vanaf 1953 wordt de wijk verder uitgebreid met de Schoolstraat en de Oosterstraat.

Het verkeer over de Kerklaanbrug neemt door alle bedrijvigheid in het achterland snel toe, wat de brug niet ten goede komt.
Begin 1960 is de situatie onhoudbaar geworden.
In 1962 wordt dan ook, ter verbreding van de laan, een rijtje huizen aan de dorpskant van de Kerklaan afgebroken en wordt de houten brug vervangen door een betonnen brug.

Als vanaf 1967 het woningbouwprogramma Bleijenburg wordt gerealiseerd, blijkt al snel dat de brug voldoet, maar de toerit vanuit de Hoofdstraat niet.

De krappe bocht is een bijna niet te nemen obstakel voor het bouwverkeer.
De Kerklaan wordt vervolgens opnieuw verbreed door de sloop van het winkelpand met woning van Keijzer, op de hoek Hoofdstraat/Kerklaan.

De nieuwe brug, met links nog het pand van Keijzer